پیشنهادهایی برای مدیریت کلاس
پیشنهادهایی درباره مدیریت کلاس درس
مشکلات آموزشی به گونه ای غیر منتظره به وجود نمی آیند ، بلکه عواملی باعث ایجاد آنها می شوند . خانه و محیطهای خارج از مدرسه تأثیر عمده ای روی کودکان و در نتیجه آمادگی آنها برای امتناع از ورود به مدرسه اعمال می کنند . ما به عنوان معلم در مورد این عوامل کار زیادی نمی توانیم انجام دهیم . ما می توانیم آن سلسله عوامل درون مدرسه را که سبب تمایل کودک به یادگیری می شوند ، مورد بحث قرار دهیم . پیشنهادهای زیر ، در صورتی که به طور منظم ، با قاعده و آگاهانه به کار گرفته شوند ، مدیریت کلاس درس را بهبود خواهند بخشید .
بسیاری از پیشنهادها را می توان به صورت منطقی طبقه بندی کرد . بعضی از این طبقه بندیها در ذیل نشان داده شده است که شما را ترغیب می کند تا طبقه بندی دیگری به وجود آورید و بر راهبردهای خود در مدیریت کلاس درس بیفزایید .
پیشنهادهایی برای توجه داشتن به دانش آموزان :
* توجه به دانش آموزان و نشان دادن این توجه .
* تأدیب انفرادی یا شخصی .
* تحکیم احترام با دست دادن .
* به سخنان دانش آموزان گوش دادن .
* خانم یا آقا گفتن به دانش آموزان ( با احترام صدا زدن آنها ) .
* نام دانش آموزان را به خاطر سپردن .
* از دانش آموزان تشکر کردن .
پیشنهادهایی برای جلوگیری از مشکلات انضباطی :
* از مدرسه محیطی خوب ساختن .
* به رفتارهای طبیعی جنبه قانونی دادن .
* امور متداخل را سازمان دادن
* آمادگی زیاد و فوق العاده داشتن .
* توجه به قوانین و رویه های رفتاری .
پیشنهادهایی برای تغییر و تعدیل رفتار :
* در نظر گرفتن رفتارهای خوب و مطلوب دانش آموزان .
* توجه به پیامدهای منطقی ، طبیعی و تدبیری رفتارها .
* اساس و ریشه رفتارهای نامطلوب را از بین بردن .
* محیط کلاس را به نحو مطلوبی سازماندهی کردن .
* در صورت امکان برخی از رفتارهای ناشایست را نادیده گرفتن .
* توجه به قانون « مادربزرگ » .
* چه کسی طرفدار و موافق تنبیه است ؟
* به دنبال جانشینهای بهتری برای تنبیه بودن .
پیشنهادهایی برای روشهای گوناگون واکنش در برابر مشکلات دانش آموزان :
* پیامهای عاری از سرزنش را به کار بردن .
* نپرسید چرا ؟
* به دانش آموزان در یافتن راه حل مشکلاتشان کمک کردن .
پیشنهادهایی برای نشان دادن نگرش حرفه ای :
* آرام ، خونسرد و حرفه ای برخورد کردن .
* از تجارب همکاران بهره گرفتن .
* کینه توزی نکردن .
* سرحال و خوش رو بودن .
* همه چیز را به خود منحصر نکردن .
* سمبلی از رفتار مطلوب بودن ؛ ریاکار و متظاهر نبودن .
* استفاده از واژه « ما » به جای « تو » .
پیشنهادهایی برای فنون ویژه مربوط به کلاس درس :
* به جای واکنش نشان دادن ، عمل کردن .
* مسؤولیتها را واگذار کردن .
* عقب ایستادن و به دیگران فرصت دادن .
* ترغیب و تشویق عمل انجام شده به جای ستایش و تمجید از فرد انجام دهنده .
* ارتباط چشمی را دست کم نگرفتن .
* وقت شناس بودن .
* نتایج تکالیف و امتحانات را زود اعلام کردن .
* پیش از شروع درس ، حواس دانش آموزان را متمرکز کردن .
* توجه به گروهی کار کردن و ایجاد حس در گروه بودن .
* قابل رؤیت ( و گاهی غیر قابل رؤیت ) بودن .
* فرصت تفکر به دانش آموزان دادن
پیشنهادهایی برای حفظ نظم در نقش یک معلم :
* به جای دوست بودن با دانش آموزان دوستانه رفتار کردن .
* عادلانه برخورد کردن .
* از قدرت خود سوء استفاده نکردن .
* در مواقع لازم هشدار دادن .
پیشنهادهایی برای رفتار به موقع :
* دانش آموزان مشکل آفرین کلاس را با یکی از همکاران خود جابه جا کردن .
* برنامه ریزی برای موقعیتهای اضطراری و غیر مترقبه .
پیشنهادهایی برای شناخت دانش آموزان :
* توجه به تفاوتهای فردی و ویژگیهای خاص دانش آموزان .
* متعجب و غافلگیر کردن دانش آموزان .
* در نظر گرفتن تجارب فنی و حرفه ای دانش آموزان .
پیشنهادهای بخش دوم به صورت کاربردی و واقع بینانه طرح ریزی شده اند و بسیاری از آنها دارای ویژگیهایی چون وضوح ، قابل فهم ، مختصر ، مرتبط و مناسب با هدف هستند . کلیه پیشنهادهای ارائه شده بر اساس فهرست زیر به ترتیب مورد بحث و بررسی قرار می گیرند .
* عمل کنید ، تنها واکنش نشان ندهید .
* مسؤولیتها را واگذار کنید .
* عقب بایستید و به دیگران فرصت بدهید .
* آرام ، خونسرد و حرفه ای برخورد کنید .
* به دانش آموزان توجه کنید و تلاش کنید تا این توجه را نشان دهید .
* رفتارهای خوب و مطلوب دانش آموزان را در نظر بگیرید .
* از تجربه های همکارانتان استفاده کنید .
* پیامدهای منطقی ، طبیعی و تدبیری رفتارها را در نظر بگیرید .
* به طور انفرادی تأدیب کنید .
* دانش آموزان مشکل آفرین کلاس خود را با دانش آموزان یکی از همکاران خود جابه جا کنید .
* تفاوتهای فردی و ویژگیهای خاص دانش آموزان را در نظر بگیرید .
* برای موقعیتهای اضطراری و غیر مترقبه برنامه ریزی کنید .
* به جای ستایش از فرد انجام دهنده عمل ، به تشویق عمل انجام شده بپردازید .
* قانون را اجرا کنید ، دلیل تراشی را نپذیرید .
* محیط کلاس را به نحو مطلوبی سازماندهی کنید .
* اساس و ریشه رفتارهای نامطلوب را از بین ببرید .
* ارتباطات چشمی را دست کم نگیرید .
* به جای دوست بودن ، با دانش آموزان دوستانه رفتار کنید .
* کینه توزی نکنید .
* از تأثیر تحکیم احترام با دست دادن غافل نشوید .
* در صورت امکان ، برخی رفتارهای ناشایست را نادیده بگیرید .
* پیامهای عاری از سرزنش ( « پیام من » به جای « پیام تو » ) را به کار ببرید .
* سوء رفتارهای خاص را به طور دقیق مشخص کنید نه این که به آنها عنوان کلی بدهید .
* قاضی عادلی باشید .
* نشان دهید که از آنچه که در کلاس جریان دارد ، آگاه هستید .
* از قدرت خود سوء استفاده نکنید .
* به رفتارهای طبیعی جنبه قانونی بدهید .
* به سخنان دانش آموزان خود گوش دهید .
* دانش آموزان را با احترام صدا کنید .
* نام دانش آموزان را به خاطر بسپارید .
* انتظارات خود و نیازهای دانش آموزان را با هم در نظر بگیرید .
* امور متداخل را سازماندهی کنید .
* آمادگی کامل داشته باشید .
* بدرفتاری دانش آموزان را به خود ارتباط ندهید .
* از قانون « مادربزرگ » استفاده کنید .
* وقت شناس باشید .
* چه کسی طرفدار و موافق تنبیه است ؟
* به دنبال جانشینهای بهتری برای تنبیه باشید .
* نتایج تکلیف و امتحانات را زود اعلام کنید .
* به قوانین و رویه ها توجه کنید .
* قبل از شروع درس ، حواس دانش آموزان را متمرکز کنید .
* دانش آموزان را متعجب و غافلگیر کنید .
* گروهی کار کردن و ایجاد حس در گروه بودن را به وجود آورید .
* از دانش آموزان تشکر کنید .
* در مواقع لازم به دانش آموزان هشدار بدهید .
* سرحال و خوشرو باشید .
* قابل رؤیت ( و گاهی غیر قابل رؤیت ) باشید .
* تجربه های فنی و حرفه ای دانش آموزان را در نظر بگیرید .
* به دانش آموزان فرصت فکر کردن بدهید .
* به جای واژه « تو » از « ما » استفاده کنید .
* سمبلی از رفتار مطلوب باشید ، ریا و تظاهر نکنید .
* نپرسید چرا ؟
* دانش آموزان را در پیدا کردن راه حل مشکلاتشان یاری کنید .
نویسنده : روبرت تی – تابر
مترجم : دکتر محمد رضا سرکار آراتی
منبع : کتاب الفبای مدیریت کلاس درس ( انتشارات مدرسه )